زیزیان‌ها چه کسانی هستند؟ بررسی فرقه، باورها و پرونده‌های جنایی Zizians

Zizians

واکنش‌های انسان‌ها به پدیده‌های نوظهور فناوری و هوش مصنوعی (چه در قالب حمایت و چه اعتراض) روزبه‌روز پیچیده‌تر و شدیدتر می‌شود. در این میان، نام گروهی موسوم به «زیزیان‌ها» (Zizians) طی سال‌های اخیر به دلیل ارتباط احتمالی اعضای آن با چند پرونده جنایی هولناک در ایالات متحده، توجه رسانه‌ها و محققان قضایی را به خود جلب کرده است.

«زیزیان‌ها» حلقه‌ای غیررسمی از افرادی هستند که از طریق جامعه عقلانی‌گرایان (Rationalist community) منطقه خلیج سانفرانسیسکو و فروم‌های آنلاین با یکدیگر آشنا شدند. محققان و خبرنگاران، افراد مرتبط با این حلقه را به شش مرگ خشونت‌آمیز در ایالت‌های کالیفرنیا، پنسیلوانیا و ورمونت مرتبط دانسته‌اند. از جمله این حوادث می‌توان به قتل یک مالک خانه در کالیفرنیا پیش از شهادت در دادگاه، تیراندازی مرگبار به یک زوج اهل پنسیلوانیا در شب سال نو، و کشته شدن یک مامور گمرک و مرزبانی ایالات متحده اشاره کرد.

روند پرونده‌های قضایی مرتبط با این گروه همچون اتهامات قتل علیه برخی اعضا و تحولات دادگاه فدرال جک «زیز» لاسوتا (Jack “Ziz” LaSota) که مقام‌های قضایی او را رهبر این گروه می‌دانند، همچنان در جریان است.


نحوه شکل‌گیری زیزیان‌ها و باورهای آن‌ها

جک لاسوتا پس از تحصیل در رشته مهندسی کامپیوتر در دانشگاه آلاسکا فربنکس و فارغ‌التحصیلی در سال ۲۰۱۳، به منطقه خلیج سانفرانسیسکو نقل‌مکان کرد. او به جامعه‌ای از برنامه‌نویسان و پژوهشگران پیوست که درباره نحوه استدلال منطقی و خطرات احتمالی هوش مصنوعی پیشرفته بر بقای بشر بحث و تبادل نظر می‌کردند.

لاسوتا و نزدیکانش بعدها از چهره‌های وابسته به «موسسه پژوهش هوش ماشین» (MIRR) و «مرکز عقلانیت کاربردی» جدا شدند. اختلافات آن‌ها به فروم‌هایی نظیر LessWrong و Discord و همچنین به تجمعات اعتراضی کشیده شد.

افراد حاضر در این گروه عمدتاً جوانانی با زمینه تخصصی در علم کامپیوتر، مهندسی یا ریاضیات بودند. باورهای رادیکال شکل‌گرفته در حلقه لاسوتا به‌شدت تحت‌تأثیر مباحث مربوط به حقوق حیوانات و وظایف انسان‌ها در قبال موجودات دارای احساس قرار داشت. لاسوتا و برخی نزدیکانش فلسفه خود را «آنارشوتراخومانیسم وگان» (Vegan Anarchotranshumanism) می‌نامیدند؛ مکتبی که سیاست‌های ضدحکومتی را با وگانیسم سخت‌گیرانه و این باور که «محافظت از زندگی موجودات در برابر هوش مصنوعی خطرناک باید شامل حیوانات نیز بشود» ترکیب می‌کرد. لاسوتا خوردن گوشت را یک خطای بزرگ اخلاقی می‌دانست.

همچنین اعضای این گروه به بحث پیرامون هویت جنسیتی پرداخته و سازمان‌های عقلانی‌گرا را به بدرفتاری با شرکت‌کنندگان ترنس‌جندر متهم می‌کردند. لاسوتا و یکی از همکارانش به نام گوئن دانیلسون نظریه‌ای اثبات‌نشز را ترویج دادند مبنی بر اینکه دو نیمکره مغز می‌توانند گرایش‌های اخلاقی متفاوتی داشته باشند.

خبرگزاری‌هایی نظیر آسوشیتدپرس این گروه را به «فرقه» (Cult) تشبیه کرده‌اند؛ هرچند وکلای مدافع لاسوتا عنوان کرده‌اند که او برچسب زیزیان و فرقه بودن گروه را رد می‌کند.


پرونده‌های جنایی و خشونت‌های مرتبط

پرونده‌های قضایی متعددی اعضای این حلقه را در کالیفرنیا، پنسیلوانیا و ورمونت درگیر کرده است:

  1. درگیری مرگبار در وایهو، کالیفرنیا (۲۰۲۲): اختلاف بر سر تخلیه ملک در نوامبر ۲۰۲۲ به خشونت کشیده شد. دادستان‌ها ادعا می‌کنند مستأجران به کورتیس لیند (مالک خانه) حمله کرده و او را با چاقو زخمی کردند که در جریان آن لیند با شلیک گلوله یکی از مهاجمان (اما برهانیان) را کشت و فرد دیگری را زخمی کرد. خود لیند نیز در ژانویه ۲۰۲۵ و پیش از ادای شهادت در دادگاه، به قتل رسید و ماکسیمیلیان اسنایدر به اتهام قتل او بازداشت شد.
  2. قتل ریچارد و ریتا زایکُو در پنسیلوانیا: این زوج در شب سال نو میلادی (۲۰۲۲) در خانه‌شان در پنسیلوانیا به قتل رسیدند. در ژوئن ۲۰۲۶، دادستان‌ها دختر آن‌ها، میشل زایکُو، را به اتهام برنامه‌ریزی و مباشرت در این قتل دوگانه متهم کردند.
  3. تیراندازی در ورمونت و دستگیری‌ها: در ژانویه ۲۰۲۵، در پی توقف یک خودرو توسط مامور مرزبانی آمریکا در ورمونت، تیراندازی متقابلی رخ داد که منجر به کشته شدن مامور مرزبانی و یک مسافر شد. راننده خودرو (ترزا یانگ‌بلوت) زنده ماند و با اتهامات سنگین فدرال مواجه شد. در پی این حوادث، پلیس مریلند نیز تعدادی از اعضای مرتبط (از جمله لاسوتا و زایکُو) را بازداشت کرد.